HULPMIDDELEN voor TURKSE MUTSKNOPEN

1 - Turkse mutsknopen maken

Eenvoudige Turkse mutsknopen kunnen worden gelegd/gemaakt met de hand, zonder hulpmiddelen. Met "eenvoudig" bedoel ik hier Turkse mutsen met 3, 4 en zelfs 5 bochten met steeds een enkelvoudige torn. Met torn bedoel ik het aantal slagen rondom het object. Een torn kan resulteren in meerdere kruisingen van de afgewerkte knoop.

We mogen stellen dat vanaf het moment dat we spreken van meer bochten dan 4 en/of meer tornen dan 1 dat we hulpmiddelen van doen zullen hebben om de knoop te maken.

2 - Soorten hulpmiddelen

Het gebruik van de hulpmiddelen zal steeds resulteren in Turkse mutsknopen met een oneven aantal bochten.

Ik deel arbitrair de hulpmiddelen in in 2 soorten. Eerst spreek ik over de platte hulpmiddelen en daarna over de ronde hulpmiddelen.

2.1 - Platte hulpmiddelen

Met "platte" hulpmiddelen bedoel ik instrumenten die niet de uiteindelijke ronde vorm hebben van een Turkse mutsknoop. Dit soort hulpmiddel is meestal een plankje of bord waarop in twee horizontale rijen evenveel keggen, tappen, nagels, vijzen, … eigenlijk "pennen" zijn aangebracht. Rond deze (wegneembare) uitstulpingen wordt het koord geleid. Zie de figuur hieronder.

bord
Bord met 5 bochten

De gemaakte knoop moet naderhand worden overgezet op het uiteindelijke sierstuk. Omwille van het feit dat de gemaakte "platte" knoop naderhand moet worden "rond" gemaakt door het koord stelselmatig aan te passen – omdat de uiteindelijke diameter van het ronde sierstuk moeilijk te bepalen is met een plat bord – zou ik niet aanraden dit soort hulpmiddelen te gebruiken.

2.2 - Ronde hulpmiddelen

Ronde hulpmiddelen hebben het voordeel dat ze de knoop onmiddellijk in de uiteindelijke (cilindrische) vorm zullen leiden, zodat "aanpassingen" tot een minimum worden beperkt. De voorwaarde is echter dat het hulpstuk ongeveer de diameter heeft van de uiteindelijke sierknoop, liefst een beetje groter om de transfer van de sierknoop van het hulpstuk naar het sierstuk vlot te laten verlopen.

Alle soorten materialen kunnen worden gebruik voor dit soort van hulpmiddelen. In het voorbeeld hieronder heb ik het gemaakt uit een eind kartonnen buis, bezet met vijzen.

kartonnen buis
Kartonnen buis met 2 x 5 vijzen

Dit soort buizen is gemakkelijk in gebruik en kan voor eenmalig gebruik worden gemaakt.

turks head met 5 bochten
Turkse mutsknoop met 5 bochten

Maar opnieuw is bij het gebruik van dit soort hulpmiddelen een transfer nodig van het hulpstuk naar het uiteindelijke sierstuk. Die transfer geschiedt het liefst wanneer een eerste volledige slag is gelegd, dus voorafgaandelijk aan de verdubbeling. De reden is dat de eerste slag mooi strak moet passen volgens de diameter van het uiteindelijke sierstuk voordat de andere slagen worden gelegd. Dit vermijdt dat er achteraf vele "aanpassingen" van het koord nodig zijn. Iedere aanpassing van één slag geeft immers ook aanleiding tot de aanpassing van de andere slagen.

3 - Alternatieve ronde hulpmiddelen

3.1 - Het principe

Om het probleem van de "transfer" op te lossen heb ik een tweede soort hulpstukken ontwikkeld dat onmiddellijk op het uiteindelijke sierstuk kan worden aangebracht. Deze hulpstukken worden achteraf volledig ontmanteld en verwijderd.

3.2 - Hulpstuk met tandenstokers

Het principe wordt in de figuur hieronder uitgelegd.

tandenstokershulpstuk
Hulpstuk met tandenstokers - principetekening

Het komt erop neer het sierstuk te omwikkelen met een stuk papier, karton of doek met een breedte gelijk aan de sierknoop en met een dikte even dik als dat van het gebruikte koord. Daarop worden dan tandenstokers of een ander soort van "pennen" bevestigd met een hulpdraadje. In het voorbeeld hieronder is de kurk het sierstuk dat moet worden bekleed met de sierknoop.

jig met tandenstokers
Hulpstuk met tandenstokers rond een kurk

Zoals je kunt zien past het koord voor de sierknoop mooi achter de tandenstokers door de dikte van de papieren omwikkeling.

jig met tandenstokers in gebruik
Gebruik van het hulpstuk met tandenstokers

3.3 - Hulpstuk met klemmen

Om het probleem van de dikte van het koord te elimineren kun je volgende opstelling gebruiken met behulp van paperclips of andere gelegenheidsklemmen.

klemmenhulpstuk
Hulpstuk met klemmen - principetekening

Een test met enkele klemmen gemaakt van elektriciteitsdraad (1,5 mm²) wijst het gebruik ervan uit. De klemmen kunnen met gewone tape op het siervoorwerp worden aangebracht.

test met klemmen
Testopstelling met klemmen

Na de eerste omwenteling te hebben vervolledigd en de klemmen te hebben verwijderd moet het koord ietwat worden aangehaald. Het werkstuk ziet er na afloop zo uit.

test met klemmen na een volledige omwenteling
Na een volledige omwenteling en lichtjes aanhalen van het koord

Na drie omwentelingen is de sierknoop volledig afgewerkt.

test met klemmen na drie volledige omwentelingen
Na afwerking van de sierknoop

3.4 - Mogelijkheden

Dit soort hulpmiddel kan men toepassen voor gelijk welke diameter en voor gelijk welk aantal bochten en tornen.

Het is zelfs mogelijk het te gebruiken voor sierknopen in de vorm van Tukse mutsen als het sierstuk geen cilindervorm heeft, maar bijvoorbeeld een meer conische vorm. Denk hierbij aan de stompe hals van een fles.


Bibliografie

  1. The Ashley Book of Knots - Clifford W. Ashley
  2. YouTube video's